|
 MADEİRA
İSKORPİTİ
( Scorpaena Linnaeus, 1758 )
Brown Rockfish ( İng.)
Sınıf :
Osteichtyes ( Kemikli Balıklar )
Takım :
Scorpaeniformes ( İskorpitgiller )
Aile :
Scorpaenidae ( İskorpit Balıkları )
Cins :
Scorpanea Linnaeus, 1758
Tür :
Scorpanea maderensis Valenciennes, 1833
Ülkemiz
sualtı fauna ve florası bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir.
Özellikle Ege ve Akdeniz’de yaklaşık 249 farklı türde canlının yaşadığı
bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu flora içerisinde yaşayan canlılardan
bir tanesi de kemikli balıklar sınıfından olan ve halk arasında
"iskorpit" olarak bilinen Scorpanea Linnaeus ‘dur.
Ege ve
Akdeniz’de yaşayan ve boyları 10–15 cm arasında değişen bu deniz
canlılarının sırt yüzgecinde 12 ışın bulunmakla beraber ağız ve baş
bölgeleri büyüktür. Vücudundaki pullar küçük, bir kısmı pulsuzdur. Alt
çenede bulunan ince ve beyaz deri parçaları ile kendisine morfolojik
olarak benzerlik gösteren canlı türlerinden ayırt edilmesini sağlar.
Vücut rengi son derece değişkendir, genellikle kahverengi veya
kırmızımsı bir fon üzerine beyaz leke ve benekler içerir. Bulundukları
zeminden ayırt edilmeleri çok zordur. Göğüs yüzgeçlerinde tipik
kahverengi dik şeritler bulunur. Çoğunlukla 0-30 metre derinliklerde
kumlu, kayalık ve bitkilerle kaplı ortamlarda dibe bağımlı olarak
yaşarlar. 900 metre derine kadar inebilirler. Denizlerimizde bulunan bu
canlı türü yaz aylarında ürerler. 3000’e yakın yumurta dökerler ve
yumurtalarını iyi kamufle ettiklerinden nesillerini sürdürme
olasılıkları yüksektir. Yazın sahillerin sığ bölgelerinde bulunurlar.
Genellikle eklembacaklılar ve diğer benzeri omurgasız canlılarla
beslenirler. Sudan çıkarıldıklarında renk değiştirirler. Ekonomik değeri
olmadığından avcılığı da yapılmamaktadır. Scorpanea Linnaeus, dünyada
Madeira, Kanarya adaları, Cape Town ve Afrika kıyılarında yayılım
göstermektedir.
Zararlı
deniz canlıları kategorisinden olan iskorpitin özellikle sırt yüzgeçleri
zehir içermektedir. Çok etkin bir zehir içermemekle birlikte dikenleri
battığında kişinin duyarlılığına bağlı olarak, çok acı veren ve geç
kapanan bir yara oluşmaktadır. Bu durumda eğer diken yaranın içinde
kırılıp kalmışsa çıkarılmalı, yara sabunlu su ile yoksa amonyak ile
yıkanmalıdır. Çok iyi kamufle yeteneğine sahip bu deniz canlısını dalış
sırasında fark etmek kimi zaman zordur. Bu sebeple dalış sporuna yeni
başlayan ve sualtının gizemli dünyasını keşfetmek isteyen kişilerin bu
tür deniz canlılarına karşı dikkatli olması gerekir.
Yararlanılan KAYNAKLAR:
Mediterranean
and Atlantic Fish Guide
Can Alp,
Bilecenoğlu Murat (2005) : Madeira İskorpiti ( Scorpaena Linnaeus, 1758)
Türkiye Denizlerinin Dip Balıkları Atlası, 72.
Yazı
ve Fotoğraflar : CMAS 2 Yıldız
Dalış Eğitmeni - Sualtı Fotoğrafçısı Caner CANDEMİR
Yazılar
5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun olarak koruma altına
alınmaktadır.
Bunun
içindir ki; yazılı,
basılı,
görsel ve sanal
ortamda yazarın izni olmadan ya da altında yazarın ismi belirtilmeden
asla kullanılamaz. |
